Het schouwspel van de Olympische Winterspelen – Amerikaanse atleten die grootsheid bereiken op het wereldtoneel – botst vaak scherp met de realiteit van het Amerikaanse binnenlandse en buitenlandse beleid. Deze cognitieve dissonantie, waarbij trots op nationale prestaties strijdt met schaamte over overheidsacties, is niet alleen een politieke spanning; het is een wijdverbreide psychologische ervaring, een ervaring die therapeuten steeds vaker in hun praktijk tegenkomen.
Het kernconflict
De VS projecteren vaak een beeld van vrijheid, kansen en eerlijk spel, maar houden zich tegelijkertijd bezig met praktijken als scheiding van gezinnen aan de grens, agressieve wetshandhaving en twijfelachtige buitenlandse interventies. Deze tegenstrijdigheid zorgt voor een fundamenteel conflict bij veel Amerikanen: Hoe kan men de atleten van het land steunen en tegelijkertijd zijn leiderschap veroordelen?
Dit is geen nieuw dilemma. De VS hebben er altijd moeite mee gehad om hun idealen te verzoenen met hun daden. De huidige toename van het bewustzijn komt voort uit de toegenomen zichtbaarheid van onrechtvaardigheden, versterkt door sociale media en 24/7 berichtgeving.
Hoe cognitieve dissonantie zich manifesteert
Psychologen verklaren deze spanning als cognitieve dissonantie – het mentale ongemak dat ontstaat als je tegenstrijdige overtuigingen hebt of handelt op een manier die in tegenspraak is met persoonlijke waarden.
- Intern conflict: Velen voelen een “rare mix van opwinding en ongemak” wanneer ze Amerikaanse atleten aanmoedigen en zich afvragen waarom ze het team steunen terwijl ze het niet eens zijn met de regering.
- Fysieke symptomen: Deze dissonantie kan zich fysiek manifesteren, met symptomen zoals spanning in de nek, spijsverteringsproblemen of slaapproblemen. Het lichaam reageert op deze psychologische stress net zoals op elke andere vorm van conflict.
- Emotionele ambivalentie: Sommigen voelen zich misschien zelfs gedwongen om de games uit te zetten om verder ongemak te voorkomen, omdat ze niet in staat zijn trots en schaamte met elkaar te verzoenen.
Het spectrum van ervaring
De intensiteit van deze dissonantie varieert. Degenen die al gewend zijn aan systemisch onrecht zullen wellicht weinig conflicten ervaren. Voor anderen, vooral degenen die sterk in Amerikaanse idealen geloven, kan de kloof tussen retoriek en werkelijkheid zeer verontrustend zijn.
Navigeren door de spanning
Therapeuten stellen verschillende benaderingen voor om met deze paradox om te gaan:
- Erken de complexiteit: Omarm het feit dat je meerdere waarheden tegelijkertijd kunt voelen: trots op atleten, afkeer van beleid.
- Focus op de mensheid: Verschuif de focus van nationale trots naar de toewijding en opoffering van de individuele atleten. Juich voor de menselijke inspanning, niet voor de vlag.
- Maak acties op één lijn met waarden: Ondersteun campagnes voor wederzijdse hulp of leer uzelf om gevoelens van ontkoppeling te verzachten.
- Erkenning in de echte wereld: Zoals hockeyspeler Kelly Pannek van Team USA heeft aangetoond, is het erkennen van onrecht naast atletische prestaties een krachtige vorm van verzet.
“Je kunt de discipline en opoffering van de atleten bewonderen, je kunt het absoluut niet eens zijn met het overheidsbeleid, en je kunt zowel trots als walging voelen zonder dat je dat in één ‘correct’ gevoel hoeft samen te vatten.” – Tanisha Ranger, klinisch psycholoog
Uiteindelijk zal de dissonantie blijven bestaan zolang de VS in strijd met de door haar uitgesproken waarden blijven handelen. Dit is geen probleem dat ‘opgelost’ moet worden, maar een realiteit waar we met eerlijkheid en zelfbewustzijn doorheen moeten navigeren.
De Olympische Spelen zijn voor velen een pijnlijke herinnering geworden aan de interne tegenstellingen van het land. Het erkennen van deze spanning is de eerste stap naar een eerlijker en duurzamer patriottisme.
