Eierstokkanker is notoir moeilijk vroeg te detecteren en verspreidt zich agressief. Nieuw onderzoek van de Universiteit van Nagoya, gepubliceerd in Science Advances, heeft een belangrijke reden onthuld waarom: kankercellen verspreiden zich niet alleen. In plaats daarvan rekruteren ze actief gezonde cellen langs de buikwand om invasiewegen te creëren, waardoor de ziekte veel dodelijker wordt en resistent tegen behandeling.
Het onverwachte partnerschap: kankercellen en mesotheelcellen
Jarenlang hebben wetenschappers moeite gehad om uit te leggen waarom eierstokkanker zich zo snel verspreidt, vaak onopgemerkt totdat het te laat is. De nieuwe studie toont aan dat eierstokkankercellen de eigen beschermende weefsels van het lichaam ertegen gebruiken. Concreet nemen ze mesotheelcellen over – normaal gesproken goedaardige cellen die een beschermende laag in de buikholte vormen.
Onderzoekers ontdekten dat grofweg 60% van de kankercellen in het buikvocht niet vrij rondzweven, maar vastzitten aan deze gerecruteerde mesotheliale cellen, waardoor hybride clusters ontstaan. Deze clusters zijn niet alleen fysiek met elkaar verbonden; de kankercellen manipuleren de mesotheliale cellen om invasieve middelen te worden.
Hoe de invasie werkt: TGF-β1 en Invadopodia
Het proces begint wanneer eierstokkankercellen een signaalmolecuul vrijgeven dat TGF-β1 wordt genoemd. Dit verandert de mesotheliale cellen, waardoor ze scherpe, spijkerachtige uitsteeksels vormen die invadopodia worden genoemd. Deze structuren werken als boren, snijden door weefsel en creëren routes waarlangs de kanker zich kan verspreiden.
Deze verspreidingsmethode is uniek: in tegenstelling tot borst- of longkanker die zich via de bloedbaan verplaatst, omzeilt eierstokkanker de bloedvaten grotendeels volledig. In plaats daarvan drijft het door buikvocht, wat geen voorspelbare route heeft. Dit maakt het moeilijker om vroegtijdig op te sporen en te detecteren met behulp van standaard bloedtesten. De hoofdauteur van het onderzoek, Dr. Kaname Uno, legt uit dat de kankercellen effectief “mesotheelcellen manipuleren om het weefselinvasiewerk te doen.”
Realtime observatie en klinische implicaties
Onderzoekers konden dit proces rechtstreeks waarnemen in buikvochtmonsters van patiënten, wat hun bevindingen in muismodellen bevestigde. De implicaties zijn aanzienlijk: de huidige chemotherapie richt zich op het doden van kankercellen, maar ** richt zich niet op deze ondersteunende mesotheelcellen **, wat betekent dat de kanker zich nog steeds kan verspreiden en zich tegen behandeling kan verzetten.
De studie suggereert dat toekomstige therapieën het TGF-β1-signaal zouden kunnen blokkeren of de vorming van deze hybride clusters zouden kunnen voorkomen. Het opent ook de mogelijkheid om deze clusters in het buikvocht te monitoren als een potentieel vroeg diagnostisch hulpmiddel.
Eierstokkanker blijft de dodelijkste gynaecologische kanker, waarbij de meeste patiënten pas worden gediagnosticeerd nadat de ziekte zich heeft verspreid. Dit onderzoek verklaart eindelijk waarom de vooruitgang zo snel gaat. Door te begrijpen hoe kankercellen bondgenoten inschakelen, kunnen wetenschappers zich nu concentreren op het ontwrichten van dit dodelijke partnerschap.
